SEDEX / SMETA Sosyal Uygunluk Denetimi

Genel bakış

Sedex, tedarik zincirlerinde etik ve sorumlu iş uygulamalarına ilişkin verilerin paylaşıldığı küresel bir üyelik platformudur. SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit) ise Sedex tarafından geliştirilen ve dünyada en yaygın kullanılan sosyal uygunluk denetim metodolojisidir.

SMETA bir belge değil, bir denetim raporudur. Denetim sonuçları Sedex platformuna yüklenir ve tedarikçi, bu raporu birden fazla müşterisiyle paylaşabilir. Böylece her müşteri için ayrı ayrı denetim yaptırma ihtiyacı büyük ölçüde azalır.

SMETA denetim kapsamı

SMETA denetimi, ETI Temel Kodu ve yerel mevzuat esas alınarak yapılır. 2 sütunlu denetim çalışma standartları ile iş sağlığı ve güvenliğini, 4 sütunlu denetim ise ek olarak çevre ve iş etiğini kapsar:

Çalışma standartları: zorla ve çocuk işçi çalıştırılmaması, örgütlenme özgürlüğü, ayrımcılık yasağı, çalışma saatleri, ücretler
İş sağlığı ve güvenliği: risk değerlendirmesi, acil durum hazırlığı, KKD, hijyen, yatakhane koşulları
Çevre: çevre mevzuatına uyum, atık ve kimyasal yönetimi, kaynak tüketimi
İş etiği: rüşvet ve yolsuzlukla mücadele, kayıtların doğruluğu, gizlilik

Denetime hazırlıkta en sık karşılaşılan eksikler

Denetimlerde uygunsuzlukların büyük kısmı belge ve kayıt eksikliklerinden kaynaklanır. Hazırlık sürecinde özellikle şu alanları birlikte gözden geçiriyoruz:

Puantaj ve bordro kayıtlarının tutarlılığı, fazla mesai limitleri ve ödemeleri
Yaş doğrulama belgeleri ve genç işçi uygulamaları
Taşeron ve ajans işçilerinin durumu
Yangın güvenliği, acil çıkışlar ve tatbikat kayıtları
Şikâyet mekanizmaları ve çalışan temsilciliği

Kimler için gerekli?

Global perakende ve moda markalarına üretim yapan tekstil ve konfeksiyon firmaları
İngiltere ve Avrupa'daki zincir marketlere tedarik yapan gıda üreticileri
Ambalaj, kozmetik ve ev ürünleri üreticileri
Müşterisi tarafından Sedex üyeliği ve SMETA raporu talep edilen tüm tedarikçiler

Avantajları

Müşteri gerekliliği

Pek çok global marka SMETA raporu olmadan tedarikçi onayı vermez.

Tek denetim, çok müşteri

Rapor Sedex üzerinden birden fazla müşteriyle paylaşılabilir.

Risklerin görünür olması

Çalışma koşullarındaki gizli riskler, müşteri denetiminden önce tespit edilir.

İtibar

Etik ve sorumlu tedarikçi olarak konumlanmanızı sağlar.

Süreç nasıl işler?

1
Sedex üyeliği
Firmanızın Sedex platformuna kaydı ve öz değerlendirme anketinin (SAQ) doldurulması.
2
Ön denetim (gap analizi)
SMETA kriterlerine göre sahada ön denetim yapılır, eksikler raporlanır.
3
İyileştirme
Politikalar, prosedürler, kayıt sistemleri ve sahadaki uygulamalar birlikte düzeltilir.
4
SMETA denetimi
Sedex onaylı bir denetim firması tarafından belirlenen tarihte (duyurulu veya yarı duyurulu) denetim yapılır.
5
Düzeltici faaliyet planı
Denetimde tespit edilen bulgular için düzeltici faaliyet planı hazırlanır ve kanıtlarla kapatılır.

İstenen evraklar

Çalışmaya başlamak için aşağıdaki belgeleri hazırlamanız yeterlidir. Eksik evrak olması durumunda süreci birlikte planlıyoruz.

Ticaret Sicil Gazetesi fotokopisi
İmza sirküsü fotokopisi
Vergi levhası fotokopisi
Oda kayıt belgesi fotokopisi
SGK hizmet dökümü fotokopisi
Belge üzerine yazılacak olan kapsam
Personel listesi, puantaj ve bordro kayıtları (son 12 ay)
İSG belgeleri ve risk değerlendirmesi

Sıkça sorulan sorular

SMETA'nın bir geçerlilik süresi var mı?+

SMETA bir sertifika olmadığı için resmî bir geçerlilik süresi yoktur. Ancak müşteriler genellikle raporun belirli aralıklarla (çoğunlukla yıllık veya iki yılda bir) yenilenmesini ister; bu süre müşterinin kendi politikasına bağlıdır.

2 sütunlu mu 4 sütunlu mu denetim yaptırmalıyım?+

Bu karar genellikle müşterinizin talebine göre verilir. Müşteri özel bir talepte bulunmadıysa, daha kapsamlı olduğu için 4 sütunlu denetim çoğu zaman tercih edilir.