Patent ve Faydalı Model Tescili

Genel bakış

Patent, teknik bir soruna getirilen yeni ve yenilikçi bir çözümün (buluşun) sahibine, buluşunu belirli bir süre boyunca izinsiz üretme, kullanma, satma ve ithal etmeye karşı koruma hakkı veren belgedir. Türkiye'de patentler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında TÜRKPATENT tarafından verilir.

Faydalı model ise daha basit buluşlar için daha hızlı ve daha düşük maliyetli bir koruma sunar. Hangi yolun sizin için uygun olduğu, buluşunuzun niteliğine ve ticari stratejinize göre belirlenmelidir.

Patentlenebilirlik kriterleri

Bir buluşun patentle korunabilmesi için üç koşulu birlikte sağlaması gerekir:

Yenilik: buluşun başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya açıklanmamış olması
Buluş basamağı: buluşun, ilgili teknik alandaki uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan açıkça çıkarılamaması
Sanayiye uygulanabilirlik: buluşun sanayide üretilebilir veya kullanılabilir olması

Patent mi, faydalı model mi?

Patent, başvuru tarihinden itibaren 20 yıl koruma sağlar ve buluş basamağı şartı aranır. Faydalı model ise 10 yıl koruma sağlar; yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik yeterlidir, buluş basamağı aranmaz. Faydalı model süreci daha kısa ve maliyeti daha düşüktür; ancak usuller ve kimyasal/biyolojik maddeler gibi bazı konular faydalı modelle korunamaz.

Patentle korunamayan konular

Kanun gereği şunlar buluş olarak kabul edilmez veya patent verilmez:

Keşifler, bilimsel teoriler ve matematik yöntemleri
Zihni faaliyetler, iş planları ve oyun kuralları (bilgisayar programları kendi başına)
Estetik yaratımlar, edebiyat ve sanat eserleri
İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi yöntemleri
Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlar

Kimler için gerekli?

Ar-Ge yapan üreticiler ve teknoloji firmaları
Teknoparklarda faaliyet gösteren girişimler
Yeni bir ürün, makine, cihaz veya üretim yöntemi geliştiren bireysel buluş sahipleri
Üniversiteler ve araştırma merkezleri
Ar-Ge teşviklerinden ve lisans gelirlerinden yararlanmak isteyen firmalar

Avantajları

Pazar tekeli

Koruma süresi boyunca buluşunuzu yalnızca siz veya izin verdikleriniz ticarileştirebilir.

Lisans ve satış geliri

Patent lisanslanabilir veya devredilebilir; bu yolla gelir elde edilebilir.

Teşvik avantajı

Patentli ürünler bazı kamu destekleri ve vergi teşviklerinde avantaj sağlayabilir.

Yatırımcı güveni

Patent portföyü, girişimlerin değerlemesinde ve yatırım görüşmelerinde güçlü bir varlıktır.

Süreç nasıl işler?

1
Buluşun analizi ve ön araştırma
Buluşunuz dinlenir, patent veri tabanlarında ön araştırma yapılarak patentlenebilirlik değerlendirilir.
2
Tarifname hazırlığı
Buluşun teknik açıklaması, istemler (koruma kapsamı), özet ve teknik resimler hazırlanır. İstemlerin doğru yazımı, korumanın genişliğini belirleyen en kritik adımdır.
3
Başvuru
Başvuru TÜRKPATENT'e yapılır; başvuru tarihi rüçhan hakkı sağlar ve 12 ay içinde yurt dışı başvurularında öncelik olarak kullanılabilir.
4
Araştırma raporu
Kurum veya yetkili bir kurum tarafından tekniğin bilinen durumunu ortaya koyan araştırma raporu düzenlenir.
5
Yayın ve inceleme
Başvuru yayımlanır; inceleme talebiyle birlikte buluş, patentlenebilirlik kriterleri açısından esastan incelenir ve gelen görüşlere yanıt verilir.
6
Patentin verilmesi ve yıllık ücretler
Olumlu inceleme sonucunda patent verilir. Korumanın sürmesi için yıllık ücretlerin zamanında ödenmesi gerekir; bu takibi de sizin adınıza yapıyoruz.

İstenen evraklar

Çalışmaya başlamak için aşağıdaki belgeleri hazırlamanız yeterlidir. Eksik evrak olması durumunda süreci birlikte planlıyoruz.

Başvuru sahibi ve buluş sahibi (mucit) bilgileri
Buluşun ayrıntılı teknik açıklaması, çizimleri ve varsa prototip görselleri
Buluşun çözdüğü problem ve mevcut çözümlere göre farkları
Varsa rüçhan hakkı dayanak başvurusu

Sıkça sorulan sorular

Buluşumu başvurudan önce fuarda sergileyebilir miyim?+

Önerilmez. Başvurudan önce kamuya açıklanan buluş yenilik şartını kaybedebilir. Kanunda buluş sahibinin kendi açıklamalarına ilişkin 12 aylık bir süre tanınsa da, bu imkân pek çok yabancı ülkede aynı şekilde geçerli değildir. En güvenli yol, açıklamadan önce başvuru yapmaktır.

Türk patenti yurt dışında da korur mu?+

Hayır, patent ülkesel bir haktır. Yurt dışında koruma için ilk başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde PCT (uluslararası) başvurusu, Avrupa Patent Ofisi (EPO) başvurusu veya ülke bazlı başvurular yapılmalıdır.

Yazılım patentlenebilir mi?+

Bilgisayar programları kendi başına patentle korunamaz. Ancak yazılımın teknik bir etki yarattığı ve teknik bir problemi çözdüğü buluşlar, bilgisayarla uygulanan buluş olarak patentlenebilir. Yazılımın kendisi ise ayrıca telif hakkıyla korunur.