ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi

Genel bakış

ISO 45001, çalışanların ve iş yerinde bulunan diğer kişilerin sağlığını ve güvenliğini korumak için tehlikelerin belirlenmesini, risklerin değerlendirilmesini ve kontrol altına alınmasını sağlayan uluslararası İSG yönetim sistemi standardıdır.

2018'de yayımlanan ISO 45001, eski OHSAS 18001 standardının yerini almıştır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerin sistematik ve denetlenebilir biçimde yerine getirilmesinde güçlü bir çerçeve sunar.

Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi

Sistem, rutin ve rutin olmayan tüm faaliyetlerdeki tehlikelerin belirlenmesi ve risklerin kontrol hiyerarşisine göre azaltılmasına dayanır:

Tehlikeyi ortadan kaldırma
Daha az tehlikeli olanla ikame etme
Mühendislik kontrolleri
İdari kontroller ve eğitim
Kişisel koruyucu donanım

Çalışan katılımı ve danışma

ISO 45001'i önceki standartlardan ayıran en önemli özelliklerden biri, yönetici olmayan çalışanların tehlike tanımlama, olay incelemesi ve iyileştirme süreçlerine aktif katılımını şart koşmasıdır. Güvenlik kültürü yukarıdan dayatılan bir kural seti değil, birlikte sahiplenilen bir sistem hâline gelir.

Kimler için gerekli?

Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerleri (inşaat, metal, kimya, maden vb.)
Üretim tesisleri ve fabrikalar
Taşeron çalıştıran veya taşeron olarak hizmet veren firmalar
Kamu ve özel sektör ihalelerinde İSG belgesi talep edilen firmalar
Lojistik, depolama ve bakım-onarım hizmeti veren işletmeler

Avantajları

Daha az kaza

Proaktif risk yönetimi, iş kazası ve meslek hastalığı sayısını azaltır.

Yasal uyum

6331 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat yükümlülüklerinin takibi sistematik hâle gelir.

Maliyet avantajı

Kaza kaynaklı iş gücü kaybı, tazminat ve üretim duruşları azalır.

İhale avantajı

Özellikle inşaat ve enerji projelerinde ISO 45001 sıklıkla talep edilir.

Çalışan bağlılığı

Güvenli çalışma ortamı motivasyonu ve bağlılığı artırır.

Süreç nasıl işler?

1
Ön görüşme ve mevcut durum analizi
Firmanızın faaliyetlerini, çalışan sayısını, lokasyonlarını ve hâlihazırdaki uygulamalarını inceliyor; ISO 45001 şartlarına göre eksikleri gösteren bir boşluk (gap) analizi raporu hazırlıyoruz.
2
Kapsam ve proje planı
Belge üzerine yazılacak kapsamı sizinle birlikte netleştiriyor, görev dağılımı ve zaman çizelgesi içeren bir uygulama planı oluşturuyoruz.
3
Dokümantasyon ve sistem kurulumu
Politika, hedefler, prosedürler, talimatlar ve kayıt formlarını firmanıza özel hazırlıyor; sistemin sahada gerçekten işlemesi için sorumlu personelle birlikte çalışıyoruz.
4
Eğitim, iç denetim ve YGG
Çalışanlarınıza farkındalık ve iç denetçi eğitimi veriyor, iç denetimi gerçekleştiriyor ve Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısını yaptırarak sistemi belgelendirme denetimine hazır hâle getiriyoruz.
5
Akredite belgelendirme denetimi
TÜRKAK veya IAS akreditasyonlu bir belgelendirme kuruluşu iki aşamalı denetim yapar: 1. aşamada dokümantasyon ve hazırlık, 2. aşamada sahadaki uygulama değerlendirilir. Denetim boyunca yanınızda bulunuyoruz.
6
Belgenin verilmesi ve gözetimler
Uygunsuzluklar kapatıldıktan sonra 3 yıl geçerli belge düzenlenir. Belgenin devamı için yıllık gözetim denetimleri, 3. yılın sonunda ise yeniden belgelendirme denetimi yapılır; bu süreçlerde de destek vermeye devam ediyoruz.

İstenen evraklar

Çalışmaya başlamak için aşağıdaki belgeleri hazırlamanız yeterlidir. Eksik evrak olması durumunda süreci birlikte planlıyoruz.

Ticaret Sicil Gazetesi fotokopisi
İmza sirküsü fotokopisi
Vergi levhası fotokopisi
Oda kayıt belgesi fotokopisi
SGK hizmet dökümü fotokopisi
Belge üzerine yazılacak olan kapsam
Mevcut risk değerlendirmesi ve acil durum planı (varsa)

Sıkça sorulan sorular

Belge ne kadar süre geçerlidir?+

ISO yönetim sistemi belgeleri 3 yıl geçerlidir. Bu süre içinde her yıl bir gözetim denetimi yapılır; 3. yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimiyle belge yenilenir.

Akredite belge ile akreditasyonsuz belge arasındaki fark nedir?+

Akredite belge, belgelendirme kuruluşunun TÜRKAK veya IAS gibi bir akreditasyon kurumu tarafından yetkinliği denetlenmiş olduğunu gösterir. Kamu ihaleleri, büyük firmaların tedarikçi değerlendirmeleri ve ihracat süreçlerinde genellikle akredite belge talep edilir; belgenin geçerliliği akreditasyon kurumunun veri tabanından doğrulanabilir.

OHSAS 18001 belgem var, ne yapmalıyım?+

OHSAS 18001 geçiş süreci sona ermiştir ve bu standarda göre düzenlenmiş belgeler artık geçerli değildir. Mevcut sisteminizi ISO 45001 şartlarına göre güncelleyerek yeniden belgelendirilmeniz gerekir.

ISO 45001, yasal İSG yükümlülüklerinin yerine geçer mi?+

Hayır. İSG uzmanı, işyeri hekimi, risk değerlendirmesi gibi yasal yükümlülükler aynen devam eder. ISO 45001 bu yükümlülüklerin yönetilmesi ve sürekli iyileştirilmesi için bir yönetim çerçevesi sunar.